Λίγα λόγια για τον τόπο μας


Περιοχή "Ηλιά"

Οι κεντρικές μας εγκαταστάσεις βρίσκονται στο χωριό Ηλιάς του Δήμου Φύλλου στο Νομό Καρδίτσας, ενώ το κτήμα μας στη θέση "Αραπάς" κοντά στο χωριό Αμπελώνας του ίδιου Δήμου. Το χωριό "Ηλιάς" βρίσκεται στα ανατολικά όρια του Νομού και απέχει την ίδια απόσταση τόσο από την Καρδίτσα όσο και από την Λάρισα (περίπου 25 χλμ.).

Γεωγραφικά βρισκόμαστε στο θεσσαλικό κάμπο, ευρύτερο κέντρο του Ελλαδικού χώρου, έχοντας εύκολη πρόσβαση στις μελισσοκομικές μας μετακινήσεις, ακόμη και σε απομακρυσμένες ηπειρωτικές περιοχές (Καλαμάτα, Αρκαδία, Ορεινοί όγκοι της Ηπείρου, της Μακεδονίας και της Θράκης) ή κοντινές στη στεριά νησιωτικές περιοχές (Θάσος, Σκόπελος, Εύβοια).


Ο Θεσσαλικός Κάμπος όπως φαίνεται από τις πλαγιές των νοτιοανατολικών συνόρων του.

Όλη η γύρω περιοχή είναι αμιγώς πεδινή με εξαίρεση ένα σύμπλεγμα λόφων και χαμηλών βουνών (Φύλληιον όρος, 514μ.) ανατολικά και νότια.

Σ' αυτή την εύφορη περιοχή αποφασίσαμε να συνεχίσουμε την παραδοσιακή καλλιέργεια ακολουθώντας τα βήματα των πρώτων κατοίκων.

Ιστορικά στοιχεία

Μυθολογικά είναι γνωστός ο μύθος του "Δευκαλίωνα και της Πύρρας" που αναφέρεται στη Θεσσαλική γη. Τα έως τώρα στοιχεία δείχνουν ότι η περιοχή κατοικείται από τα προϊστορικά χρόνια (αρχαιότερη νεολιθική περίοδο έως την εποχή του χαλκού), εκμεταλευόμενοι προφανώς οι κάτοικοί της (Πελασγοί), την αφθονία τροφής και το εύφορο της γης. Η αρχαιολογική ανασκαφή στη Θεσσαλία (τυχαία ή οργανωμένη) έφερε στο φως της έρευνας πλούσιο ανασκαφικό υλικό και όσον αφορά την ποσότητα των ευρημάτων (περίπου 600 ειδώλια - χωρίς να περιλαμβάνεται ο εργαλειακός εξοπλισμός - σε 32 "νεολιθικές θέσεις" μέχρι το 1973) αλλά και όσον αφορά την ποιοτική τους κατάταξη σε σχέση με τις πληροφορίες που εξήχθησαν.


"O Στοχαστής"

"O Στοχαστής" είναι το πρώτο έκθεμα που συναντά κανείς στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Στο σημείωμα του Μουσείου (πιστή αντιγραφή) αναφέρονται τα εξής:
"5894. "O Στοχαστής". Μεγάλο συμπαγές ειδώλιο καθιστού άνδρα από την περιοχή της Καρδίτσας Θεσσαλίας.
Τελική Νεολιθική περίοδος (4500-3300π.χ.). Είναι μοναδικό, το μεγαλύτερο ως τώρα έργο της νεολιθικής εποχής που αγγίζει τα όρια της μεγάλης πλαστικής. Το έργο είναι αδέξια πλασμένο στις λεπτομέρειές του. Τα επιμέρους όμως στοιχεία συνθέτουν τη μορφή ενός ρωμαλέου άνδρα με βλέμμα ευθυτενές και ανδρική καρμοστασιά σε στιγμή δράσης. Το ιθυφαλλικό στοιχείο που είναι έντονο στον άνδρα - σπασμένο στο μεγαλύτερο μέρος του- σε συνδυασμό με το μέγεθος του ειδωλίου υποδηλώνουν το θρησκευτικό χαρακτήρα του. Πιθανόν να παρίστανε αγροτική θεότητα που σχετίζεται με την καρποφορία της γης.

Η παραγωγικότητα του Θεσσαλικού κάμπου είναι γνωστή από την αρχαιότητα και οδήγησε πολλούς λαούς (και Ελληνικά φύλα) στην επιβούλευση της Θεσσαλίας με αποτέλεσμα να γίνει τόπος συγκρούσεων σε όλες τις ιστορικές περιόδους (Πέρσες, Μακεδόνες, Ρωμαίοι, Γότθοι, Σλάβοι, Οθωμανοί). Αποσπασματικά μπορούμε να αναφέρουμε το "ξεχειμώνιασμα" του Μαρδόνιου και του στρατού του στη Θεσσαλία πριν την ύστατη προσπάθειά του εναντίον της Αθήνας ή την προσπάθεια του Καραϊσκάκη να αποκόψει τον εφοδιασμό του Κιουταχή από τον Θεσσαλικό κάμπο. "Εκμετάλευση" του κάμπου υπήρξε και από τους Έλληνες τσιφλικάδες, με αποκορύφωμα την εξέγερση του Κιλελέρ και την αποκατάσταση των ακτήμονων γεωργών.

Σε απόσταση ενός χιλιομέτρου βόρεια του χωριού βρίσκεται ο "προϊστορικός οικισμός της Συκεώνας", και ο"Τύμβος της Συκεώνας" με πλούσιο ανασκαφικό υλικό. Βορειότερα του οικισμού υπάρχουν ρωμαϊκά λουτρά με αξιόλογα ψηφιδωτά δάπεδα.

Στη θέση "Γκιόλι", νοτιοανατολικά του χωριού εικάζεται ότι βρισκόταν ο προϊστορικός οικισμός "Φύλλος", με άγνωστη χρονολογία ίδρυσής του ,με γνωστό το ιερό του Φυλλήιου Απόλλωνα.

Βορειοανατολικά του χωριού βρίσκεται μια από τις πολυάριθμες "Μαγούλες" του Θεσσαλικού Κάμπου, δυστυχώς χωρίς πρόβλεψη ανασκαφικής δραστηριότητας, ενώ ανατολικότερα βρίσκεται η νέα κοίτη του ποταμού Ενιπέα (παραπόταμου του Πηνειού) με πηγές στα βουνά της Φθιώτιδας.

Στην πλατεία του χωριού, δεσπόζει μια ορθόδοξη εκκλησία (αφιερωμένη στον προφήτη Ηλία) χτισμένη το 1858 σε ρυθμό τρίκλιτης βασιλικής χωρίς τρούλο, με γυναικωνίτη και εσωτερικό πηγάδι.

Στις ημέρες με καλή ορατότητα μπορεί κανείς να δεί όλες τις κορυφογραμμές που περικλείουν τη Θεσσαλία ( Όλυμπος, Κίσσαβος, Όθρυς, Αγραφα, Κόζιακας-Πίνδος, Χάσια)

Ενδιαφέρον παρουσιάζει το όνομα του χωριού, μια και το προφανές είναι ότι οφείλεται στον προφήτη Ηλία ενώ ανά την Ελλάδα συναντούμε εκκλησίες του προφήτη Ηλία μόνο σε ορεινές περιοχές. Θα μπορούσε βέβαια να αποτελεί "μετόχι" κάποιου ορεινού μοναστηριού, ερμηνεύοντας έτσι το γεγονός, ότι κατά την διάρκεια της Οθωμανικής κυριαρχίας το όνομα του χωριού δεν άλλαξε όπως έγινε με τα ονόματα άλλων οικισμών και χωριών. Στα νεώτερα αρχεία του κρατικού μηχανισμού το όνομα αναφέρεται σαν "Ηλίας", ενώ είναι αποδεκτό από όλους τους κατοίκους της περιοχής ότι πρόκειται για γραφειοκρατικό λάθος.

Η κύρια ασχολία των κατοίκων του χωριού ήτανε η κτηνοτροφία και η γεωργία, όπως και σήμερα ενώ ο πληθυσμός κυμάνθηκε απο 450 άτομα (προφορική ιστορία) έως 65 άτομα σήμερα, δηλαδή 25 οικογένειες. Το υλικό που χρησιμοποιούσαν για την κατασκευή των κατοικιών τους μέχρι και το Μεσοπόλεμο ήταν τα πλιθιά (ζυμωμένη λάσπη και άχυρα, ψημένα στον ήλιο) κάνοντας πράξη μια πάγια τακτική όλων των πολιτισμών, να χρησιμοποιούν υλικά κατασκευής που υπήρχαν σε αφθονία στον εκάστοτε τόπο.


Πλήνθινοι τοίχοι αντί κυψελών


"Πουλίτσα" με κουρτίνα, ώστε να κλείνει το άνοιγμα τους χειμωνιάτικους μήνες
Σχέδιο: Σοφία Δαϊσπύρου, με την αυστηρή καθοδήγηση,υπόδειξη και έγκριση
της κυρίας Παρασκευής Ντινοπούλου

Στις κατασκευές τους αυτές υπήρχε πρόβλεψη δημιουργίας στους τοίχους, εσοχών ("πουλίτσες") για κατοικία των μελισσιών. Οι μέλισσες δηλαδή εκτρέφονταν σαν οικιακό ζώο και μάλιστα ήτανε κύρια ασχολία των γυναικών, στις οικογένειες που κατείχαν μελισσοσμήνη.


Παραδοσιακή κατοικία στον κάμπο της Καρδίτσας